Skip to main content

Crëwyd adeilad Canolfan Mileniwm Cymru fel llwyfan i Gymru, i adlewyrchu ysbryd y genedl, a rhoi cartref i'r celfyddydau perfformio.

Mae'r dyluniad yn adlewyrchu tirwedd ddiwydiannol a naturiol Cymru, gan ddwyn ysbrydoliaeth o'r mynyddoedd, y môr a'r diwydiant haearn yn Ne Cymru a phyllau llechi'r gogledd.

Mae hefyd yn cyfeirio at hanes arforol Bae Teigr, a chawn weld hynny drwy do copr yr adeilad sy'n gwneud i'r adeilad edrych fel llong enfawr ac yn sgil hynny mae'n cael ei adnabod yn lleol fel yr armadilo. 

I wanted to create something unmistakeably Welsh and internationally recognisable and outstanding.

– Jonathan Adams, Pensaer

Ar ôl blynyddoedd o baratoi, fe'i adeiladwyd ymhen dwy flynedd a hanner yn unig ac fe'i agorwyd gan y Frenhines yn 2004 gydag allwedd ddur addurnedig a deithiodd ar draws pum cyfandir ar siwrne o ewyllys da er mwyn datgloi'r drws blaen.

Wedi'i cyd-ariannu gan Lywodraeth Cymru, Loteri Genedlaethol, Comisiwn Mileniwm a Chyngor Celfyddydau Cymru, roedd yr adeilad yn costio £106m i'w creu gan ddefnyddio deunyddiau a fyddai'n goroesi treigl amser yn ogystal â thywydd Cymru.

Ar gyfer cragen allanol yr adeilad, gorchuddiwyd 4,500 tunnell o ddur adeileddol gyda 2,000 tunnell o lechi Cymreig wedi'u hailgylchu a'u hadfer o domennydd rwbel. 

Cyfansoddwyd yr arysgrif trawiadol ar flaen yr adeilad: Ffwrnais Awen gan Gynfardd Cenedlaethol Cymru, Gwyneth Lewis. 

Mae’r llythrennu Celtaidd nid yn unig yn cynrychioli’r traddodiad hynafol o gerfio carreg ond hefyd y rhagoriaeth, egwyddorion a gonestrwydd artistig sydd i’w gweld y tu fewn i’r adeilad a’u hadlewyrchu i’r byd drwy’r gwydr ym mhob llythyren.

Wrth gamu tu mewn i’r adeilad mae’r cysylltiad rhwng y dirwedd naturiol a diwydiannol yn parhau gyda neges ecogyfeillgar a chynaliadwy drwyddi draw.

Defnyddiwyd pren caled o goetiroedd cynaliadwy Cymreig y tu mewn i’r adeilad gyda phileri tal du â phatrymau ffosil yn cynrychioli cyrion cyfareddol y fforest, lle mae hud a lledrith yn cwrdd â realiti.

I bob cyfeiriad, gwelwch dystiolaeth o saernïo celfydd a mynegiant artistig Cymreig.